Bu yazıda (11)
Kısaca: Ölçüye sac kesim siparişi için üç bilgi yeter: hangi sac, hangi ölçüde parça, kaç adet. Dikdörtgen parçada ölçü listesi, şekilli parçada DXF ya da ölçülü çizim gönderirsiniz. Kesim yöntemini (giyotin, CNC plazma ya da oksijen) kalınlık ve parça şekli belirler. Aşağıda siparişin her adımını, sık yapılan hataları ve teslim kontrolünü anlatıyoruz.
Önce parçanızı tanımlayın
Sipariş vermeden önce kâğıda şunu yazın: bu parça ne olacak? Taban plakası mı, bağlantı levhası mı, makine kapağı mı, depo yan duvarı mı? Cevap, sac kalitesini ve kesim yöntemini etkiler.
Sonra parçanın üç özelliğini netleştirin.
- Malzeme. Siyah sac, HRP sac, DKP sac ya da kalın levha olabilir. Kalite için S235JR, S355J2 gibi bir ifade yazın. Bilmiyorsanız parçanın yük taşıyıp taşımadığını belirtin.
- Kalınlık. Milimetre cinsinden, tek değer. “İnce” ya da “orta” yazmak yetmez.
- Şekil. Dikdörtgen mi, delikli mi, kavisli mi, köşeleri pahlı mı?
Dikdörtgen parçalar: ölçü listesi
Dikdörtgen parça için çizim gerekmez. Ölçü listesi yeterlidir:
| Sıra | Kalınlık (mm) | En (mm) | Boy (mm) | Adet |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 5 | 200 | 300 | 12 |
| 2 | 8 | 400 | 400 | 6 |
| 3 | 10 | 150 | 1200 | 4 |
Listeyi hazırlarken şuna dikkat edin:
- Kesilen ölçü mü, bitmiş ölçü mü? Sonradan işlenecek parçada (örneğin taşlanacak, kaynaklanacak) fazlalık gerekebilir. Ölçüyü ne için yazdığınızı belirtin.
- Tolerans. Parça başka bir parçayla birleşecekse hassasiyeti yazın.
- Sac yönü. Desen, yüzey ya da bükülecek parça varsa yön önemlidir.
- Birim. Hep milimetre kullanın, metre ve santimi karıştırmayın.
Bir levhayı ağırlığıyla görmek isterseniz formül basit: en × boy × kalınlık × 7,85 g/cm³. 400×400 mm, 8 mm bir parça 0,4 × 0,4 × 8 × 7,85 = yaklaşık 10 kg gelir. Altı parça yaklaşık 60 kg eder. Sac ağırlık hesaplayıcımız bu hesabı sizin yerinize yapar.
Şekilli parçalar: DXF
Delik, kavis, iç boşluk ya da özel kontur varsa DXF dosyası göndermek en doğrusudur. DXF, çizimi makineye geçirmenin ortak biçimidir. Dosyayı hazırlarken:
- Her kontur kapalı ve tek çizgi olmalı. Üst üste binen çizgiler kesimi bozar.
- Ölçek 1:1 olmalı, birim milimetre olmalı.
- Ölçü çizgileri, yazılar ve ek katmanlar silinmeli ya da ayrı bir katmanda bulunmalı.
- Delik çapları ve köşe yarıçapları kontrol edilmeli.
Ayrıntılı kontrol listesi için DXF dosyası hazırlama rehberimize bakın. DXF’iniz yoksa ölçülü bir çizim, net fotoğraflı el çizimi ya da elinizdeki numune parçası da yeterli olur. Parçanızdan DXF çıkarma işini birlikte konuşabiliriz.
Hangi kesim yöntemi
Kalınlık ve şekil, yöntemi seçer.
Giyotin makas. Düz ve dikdörtgen parçalarda en hızlı ve en düzgün yöntem budur. Kenarlar temiz, ısı etkisi yok. Köşesi dik ve düz parçalar için ilk tercih. Ayrıntılar: giyotin makas kesim hizmetimiz ve giyotin ne zaman tercih edilir yazımız.
CNC plazma. Şekilli, delikli, kavisli parça gerekiyorsa plazma devreye girer. Elektrik arkıyla çalışır, çizimden doğrudan kesim yapar. Kenarda küçük bir ısı etkisi olur, hassas montaj yüzeyi için sonradan taşlama düşünülebilir. CNC plazma kesim sayfamızda anlatıyoruz.
CNC oksijen. Kalın kesitte oksijen kesim kullanılır. Karbonlu çeliklerde kalın levha kesmek için uygundur. Yüzeyde kesim izi ve ısı etkisi kalınlıkla birlikte artar. Oksijen kesim sayfasına bakın.
Üç yöntemi karşılaştıran kesim yöntemleri yazımızı okuyabilirsiniz. Kararsızsanız malzemeyi, kalınlığı ve parçanın kullanım yerini yazın, hangi yöntemin uygun olduğunu söyleyelim.
Yerleşim ve fire
Birden fazla parça, aynı levhadan çıkacaksa yerleşim (nesting) önemlidir. Parçalar levhaya ne kadar sıkı yerleşirse fire o kadar düşer. Bir sac levha standart boyuyla gelir, kalan kısım ise iş görmezse fire olur.
Siz şunları yapabilirsiniz:
- Parçaları adet bazında listeleyin. Aynı kalınlıktaki parçaları aynı levhada toplamak yerleşimi kolaylaştırır.
- Parçanın sac yönüne bağlı olup olmadığını (desen, bükme yönü) söyleyin. Bu yerleşimi etkiler.
- Kesim payını (kerf) unutmayın: Termal kesimde kesim kanalı bir miktar malzeme götürür. Bitmiş ölçü kritikse bunu belirtin.
Kesimden sonra ne olur
Kesim yöntemine göre parçaya ek işlem gerekebilir:
- Kenar temizliği. Termal kesimde kenarda cüruf ya da oksit kalabilir. Boya ya da kaynak öncesi taşlanır.
- Bükme ve delme. Aynı parçanın sonraki aşaması tek siparişte konuşulabilir.
- Yüzey işlemi. Boya öncesi kumlama, galvaniz kaplama gibi işlemleri baştan planlayın.
- Etiketleme. Çok parçalı işte parçaları numaralandırmak montajı hızlandırır.
Küçük bir örnek sipariş
Bir makine kapağı için 3 mm DKP sacdan 400×600 mm ölçüde 8 parça, 10 mm S355J2 levhadan da köşeleri pahlı, ortasında dört deliği olan 8 adet taban plakası istediğinizi düşünün. Kapaklar dikdörtgen olduğu için ölçü listesi yeter, giyotinle kesilir. Taban plakaları şekilli olduğundan DXF gerekir ve plazma ile kesilir. Talebinizde iki ayrı kalem yazarsınız: kalite, kalınlık, ölçü ve adet. Tek bir teklif iki kalemi birlikte kapsar, teslimde ikisini birlikte alırsınız. 10 mm ve 400×400 mm bir plaka yaklaşık 12,6 kg gelir (0,4 × 0,4 × 10 × 7,85), sekiz adet yaklaşık 100 kg eder; bu da depodan teslim alabileceğiniz bir yüktür.
Teslim ve kontrol
Parçalar elinize geçtiğinde:
- Ölçü listesiyle adetleri karşılaştırın.
- Birkaç parçayı kumpas ve şeritmetreyle ölçün. Delik çaplarına ve köşelere bakın.
- Kenarlarda aşırı çapak, kesim izi, çarpılma var mı?
- Gerekliyse sertifika ve analiz sertifikası talebinizi teslimde hatırlatın. Belgeyi sipariş aşamasında istemek gerekir.
Hata görürseniz fotoğraf çekin, parça numarasını yazın ve bize iletin. Hangi aşamada olduğu net olursa çözüm hızlanır.
Sık yapılan hatalar
Ölçüye kesim siparişlerinde tekrar eden birkaç hata var. Hepsi önceden fark edilirse iş tek turda biter.
- Ölçüyü iç ya da dış mı yazdığını belirtmemek. Bir çerçeve parçası için ölçü iç mi, dış mı? Çizimde işaretleyin.
- Kalınlığı sac üzerinde ölçmemek. Sac levhada nominal kalınlıkla gerçek kalınlık arasında tolerans farkı olabilir. Kritik montajda kumpasla ölçülmüş değeri yazın. Toleranslar için tolerans rehberimize bakabilirsiniz.
- Aynı DXF’te farklı kalınlıkları karıştırmak. Her kalınlık ayrı dosyada ve ayrı listede olmalı.
- Delik çapını kesim kalınlığına göre düşünmemek. Plazma ve oksijende çok küçük delikler kalın saca açılmayabilir. Delik çapı kalınlıktan küçükse önce bize sorun.
- Kayıp parçayı sonradan fark etmek. Parça listesinin toplamını sipariş formundaki toplamla karşılaştırın.
Kalınlığa göre kısa rehber
Kesim yöntemi tek başına kalınlığa bakılarak seçilmez, ama sahadaki alışkanlık şöyledir: ince ve orta kalınlıktaki düz parçada giyotin, aynı kalınlıkta şekilli parçada CNC plazma, kalın kesitte oksijen. Kalın levhada şekil gerekmiyorsa ve boy ölçüsü yeterliyse çoğu zaman oksijen kesim tek yöntemdir. Siyah sac, HRP ve DKP için kesimi, parçanın montajda nasıl kullanılacağına göre değerlendiririz. Kalınlık seçimi için sac kalınlığı nasıl seçilir yazımıza bakabilirsiniz.
Teklif için
Sac cinsini, kalitesini, kalınlığını, parça ölçülerini ve adetlerini yazın. Şekilli parça varsa DXF ya da ölçülü çizimi ekleyin. Teslim şeklini (depodan alma veya sevkiyat) ve tarihinizi belirtin. Kesim ve sevkiyatı aynı teklifte planlayarak firmanıza ve talebinize özel teklif hazırlıyoruz. Listenizi iletişim sayfamızdan, WhatsApp’tan ya da telefonla iletebilirsiniz.
Metesan Metalurji teknik içerik
Yazıları standartlara ve haddehane kataloglarına bakarak hazırlıyoruz. Kalite, ölçü ve toleransı teklif verirken sizinle ayrıca netleştiririz.



