Demir Çelik Ton Hesabı: Malzeme Listesinden Siparişe ve Sevkiyata

Kısaca: Sipariş listesini tona çevirmek için her kalemin metre ya da adedini birim ağırlıkla çarpıp toplayın: profilde kg/m × metre, sacda m² × kalınlık × 7,85. Bu yazıdaki örnek çelik iskelet listesi yaklaşık 2,85 ton eder. Boy kesim planı yapmazsanız fire payını sonradan fark edersiniz, kesim ve sevkiyatı da buna göre planlayın.

Neden ton hesabı yapıyoruz

Çoğu iş, malzemenin toplam kilosunu bilmeden başlar. Çizimde parçalar var, boylar var, ama kimse toplamı sormaz. Sevkiyat günü kapıya gelen araç ve boşaltma yöntemi o toplama göre belirlenir. 6 metrelik bir IPE 200 kiriş yaklaşık 134 kg gelir. Bir paket HEA 200 profili vinçsiz bir sahada indirmek ise gün alır.

Toplam kilo şu işlerde işinize yarar:

• Sevkiyat için doğru aracı ve boşaltma yöntemini seçmek.
• Teklifi kalem kalem karşılaştırabilmek.
• Teslimde tartı sonucunu hesapla kıyaslamak.
• Kesim ve fire payını görmek.

Adım adım örnek: küçük bir çelik iskelet

Bir depo girişine çelik çerçeve yaptıracağınızı düşünelim. Parça listesi şöyle:

• 6 adet kolon, HEA 200, her biri 5 m
• 8 adet kiriş, IPE 200, her biri 6 m
• 12 adet aşık, 60×60×3 kutu profil, her biri 6 m
• 12 adet taban ve başlık plakası, 300×300×15 mm sac

Birim ağırlıklar için HEA ve IPE değerleri HEA 200 için 42,3 kg/m, IPE 200 için 22,4 kg/m, kutu profil tablosundan 60×60×3 için 5,19 kg/m. Plaka için 15 mm × 7,85 = 117,75 kg/m² ve her plaka 0,09 m² olduğundan 10,6 kg.

Kalem	Adet × boy	Toplam metre	Birim ağırlık	Toplam (kg)
HEA 200 kolon	6 × 5 m	30 m	42,3 kg/m	1269,0
IPE 200 kiriş	8 × 6 m	48 m	22,4 kg/m	1075,2
60×60×3 kutu aşık	12 × 6 m	72 m	5,19 kg/m	373,7
15 mm plaka	12 adet	1,08 m²	117,75 kg/m²	127,2
Toplam				2845,1

Toplam yaklaşık 2,85 ton. Bu, parçaların net ağırlığıdır. Sipariş verdiğiniz ağırlık bundan fazladır, çünkü boydan artan parça fire olarak kalır.

Boy kesim planı: fire nereden çıkar

Profil standart boylarda satılır, kolonunuz 5 m’dir. Altı metrelik bir boydan 5 m’lik tek parça çıkar, 1 m artar. On iki metrelik bir boydan 5 m’lik iki parça çıkar, 2 m artar. Yani 6 kolon için üç adet 12 m boya ihtiyaç vardır.

• Kullanılan boy: 6 × 5 = 30 m
• Alınan boy: 3 × 12 = 36 m
• Artık: 6 m, yani 6 × 42,3 = 253,8 kg
• Fire oranı: 6 / 36 ≈ yüzde 16,7

Bu artığı iyi değerlendirmek için aynı listede 1–2 m’lik başka parça olup olmadığına bakın (bağlantı levhası, takviye, destek parçası). Artığa dönüşen malzeme başka kalemde işe yarıyorsa fire azalır.

Kirişlerde başka bir ayrıntı var: 6 m’lik parçayı 6 m’lik boydan kesemezsiniz. Boy toleransı ve uç düzeltme kesimi nedeniyle parçanın biraz fazlasını almanız gerekir. Bu yüzden boyu sipariş verirken parçadan uzun seçin ya da kesim ölçüsünü yazın. Her kesimde ayrıca testere payı kaybolur.

Boru, profil ya da sacı ölçüye kestirecekseniz kesim ölçüsünü ve adedini sipariş listesine ekleyin. Boru ve profil kesim hizmetimiz ve sac kesimi için giyotin bu işi sizin yerinize görür.

Nominal kilo ile tartı farkı

Hesabınız nominal ölçüye göre yapılmıştır. Gerçek profilin ölçüsü ve et kalınlığı standart toleransı içinde değişir. Bu yüzden teslimde tartı hesapla birebir tutmayabilir. Fark profilde ve ince sacda yüzde olarak daha belirgindir. Bu normaldir. Büyük sapma görürseniz irsaliyedeki ölçü ve adedi kontrol edin. Toleranslar için tolerans rehberimize bakabilirsiniz.

Kendi listenizi kolayca hesaplamak için ağırlık hesaplama sayfasındaki hesaplayıcılardan yararlanın. HEA için HEA profil hesaplayıcısı, kutu için kutu profil hesaplayıcısı, sac için sac hesaplayıcısı var.

Sevkiyat öncesi hazırlık

Toplam ton ve en uzun parça boyu belli olunca sevkiyatı planlayabilirsiniz. Şunları önceden bildirin:

• Teslim adresi ve araç girişi. Dar sokak, bariyer, şantiye kapısı gibi sınırlar aracı belirler. On iki metrelik profil dar bir sokağa giremeyebilir.
• Boşaltma imkânı. Vinç, forklift ya da kaldırma ekipmanı var mı? Yoksa parçalar tek tek elle indirilebilecek boyutta mı? Sac paketi ve ağır profil için bu çok önemlidir.
• Teslim alacak kişi ve saat aralığı. Boşaltma sırasında sahada biri olmalı. İrsaliyeyi o imzalayacak.
• Sıralama. Önce hangi kalem gerekiyorsa onu söyleyin. İskelet işinde önce kolon ve taban plakası gelir, sonra kiriş ve aşık.

Teslimde şunları kontrol edin: ürün adı ve ölçüsü, adet, boy, yüzeyde ezik ve eğrilik, bağlama ve etiketler. Ayrıntılı kontrol listesi için demir çelik alırken dikkat edilecekler yazımızı okuyabilirsiniz. Sevkiyat koşullarını teklif sırasında birlikte netleştiririz, ayrıntı için sevkiyat sayfamıza bakın.

Liste hazırlarken sık yapılan hatalar

• Adedi metreyle karıştırmak. “6 adet IPE” ile “6 metre IPE” arasında altı kat fark vardır. Listede birimi yazın.
• Fireyi unutmak. Net ağırlığa göre sipariş verip eksik kalmak ya da kesim sonrası tekrar sipariş vermek zaman kaybettirir.
• Boyu yazmamak. Aynı profil farklı boylarda satılır, boy belirtilmezse kesim planı yapılamaz.
• Sevkiyat bilgisini son güne bırakmak. Araç girişi ve boşaltma yöntemi baştan belli olmalı.
• Kaliteyi yazmamak. Profil ya da levha için S235JR, S355J2 gibi kalite ve standart belirtilmeli.

Teklif için

Parça listenizi (ürün, ölçü, kalite, boy, adet) bize iletin. Toplam ağırlığı, boy kesim planını ve fireyi birlikte çıkaralım, sevkiyat koşullarını da netleştirip size özel teklif hazırlayalım.