Bu yazıda (9)
Kısaca: Çelik mezanin; kolon, ana kiriş, tali kiriş ve döşemeden oluşan bir iskelettir. Parçaları seçmek kolaydır, asıl iş yükü doğru bilmektir. Hangi profilin kaç metrede ne taşıyacağını statik hesap söyler ve bu hesabı yetkili bir mühendis yapmalıdır. Biz malzemeyi temin eder, kesimini ve kaynaklı imalatını yapar, isterseniz sahada montajını yürütürüz.
Mezanin katın dört parçası
Depo, üretim hali ya da mağaza içinde yüksek tavandan faydalanıp ikinci bir kat kazanmak istiyorsanız mezanin ilk akla gelen çözümdür. Çelik iskelet yapısı gereği hafif ve hızlı kurulur, ölçüye göre kesilip kaynaklanabilir.
Bir mezanin dört parçadan oluşur:
- Kolonlar: Yükü zemine indirir. Genellikle HEA ya da HEB gibi H kesitli profil, hafif işlerde kutu profil kullanılır.
- Ana kirişler: Kolonlar arasında uzanır ve tali kirişlerin yükünü kolona aktarır. IPE, HEA ya da NPI tercih edilir.
- Tali kirişler: Döşemeyi doğrudan taşıyan, sık aralıklı kirişlerdir. IPE, NPU ya da kutu profil olur.
- Döşeme: Baklavalı sac, trapez sac üzerine beton ya da hazır panel.
Bunların üstüne merdiven, korkuluk ve çoğu zaman yük asansörü girişi eklenir.
Önce yük, sonra profil
“Kaç kiloluk raf koyacağız” sorusu kâğıt üzerinde başlar. Mezaninin kullanım amacı, yani depo, ofis, üretim ya da arşiv olması, taşıyacağı yükü ve titreşim beklentisini değiştirir. Bir arşiv katında ağır raf, bir ofis katında insan yükü ve mobilya, bir üretim katında makine ve forklift vardır. Bu yüzden iki mezanin aynı alanda olsa bile profil listeleri farklı çıkar.
Yük, kolon aralığı ve kat yüksekliği belli olunca mühendis kesitleri hesaplar. Bu hesapta sehim (kirişin ortada ne kadar aşağı sarktığı), burkulma ve bağlantı kapasitesi kontrol edilir. Biz mühendislik hizmeti vermiyoruz. Projeyi yetkili bir inşaat mühendisinin hazırlaması gerekir, çünkü çalışanın can güvenliği buna bağlıdır. Elinizde hesap varsa profil listesini bize gönderin. Listeniz yoksa ve hangi ürün ailesinin bu iş için uygun olduğunu merak ediyorsanız, uzman ekibimiz malzeme seçiminde size yardımcı olur.
Kolon ve kiriş profilleri
Kolonda iki eksende dengeli çalışan bir kesit gerekir. HEA ve HEB bu iş için biçilmiştir, çünkü başlıkları geniştir. Aralarındaki fark gövde ve başlık kalınlığındadır, HEB daha ağırdır ve daha fazla yük taşır. Hafif yüklü küçük mezaninlerde kutu profil kolon da görülür. Farkları ayrıntılı görmek için NPU, NPI, IPE, HEA ve HEB profil farkları yazımıza bakabilirsiniz. Ürün sayfaları: HEA, HEB ve HEM profil ve NPI ve NPU profil.
Kirişlerde tek doğrultuda eğilme olduğu için IPE verimlidir. Aynı yükseklikte HEA’dan hafiftir, bu da ton ve sevkiyat planında fark yaratır. Tali kirişlerde yük hafifse kutu profil da kullanılır. Kesit seçildikten sonra ağırlığı önceden görmek için IPE ağırlık hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz. Örneğin 6 metrelik IPE 200’ün 22,4 kg/m ile yaklaşık 134 kg geldiğini, sekiz adedin ise 1.075 kg dolayında tuttuğunu böylece görürsünüz.
Kalite olarak S235JR genel işte yeterlidir ve kaynağı kolaydır. Daha az kesitle aynı yükü taşımak istiyorsanız S355J2 seçilir. Aradaki farkı St37 ve St52 çeliği yazımızda anlattık. Bütün ölçü ve kalitelerde temin ederiz, gerektiğinde özel ölçüde imalat da yaparız.
Döşeme seçenekleri
Döşeme, mezaninin kullanımda en çok hissettiğiniz kısmıdır. Üç yol öne çıkar:
- Baklavalı sac: Kaymaz desenli sacdır. Hafif, hızlı ve doğrudan tali kirişlerin üstüne kaynaklanır. Sac ince ise kirişler sık aralıklarla konur, aksi halde zemin yaylanır. Ayrıntı için baklavalı sac yazısına göz atın.
- Trapez sac üzerine beton: Sert, düz ve titreşimi az bir zemin verir. Yük ağırsa ya da zemin ofis gibi hassas kullanılacaksa bu yol seçilir. Sac, beton dökülürken kalıp görevi görür. Trapez sac ve oluklu sac yazımız profil seçimine yardımcı olur.
- Hazır panel veya ahşap tabanlı zemin: Hızlı kurulur, ama yangın ve yük koşullarını yetkililerle birlikte düşünmek gerekir.
Hangisinde karar kılarsanız kılın, kirişlerin aralığı döşemenin kalınlığına göre belirlenir. İnce saca geniş aralık vermek, mezaninin yürürken sallanmasının en sık sebebidir.
Kaynak ve birleşimler
Çelik iskelette birleşim üç şekilde yapılır: kaynak, cıvata ya da ikisinin karışımı. Fabrikada birleşimlerin büyük bölümü kaynakla yapılır, sahada ise cıvatalı bağlantı montajı hızlandırır. Hangi birleşimin nerede kullanılacağı projede yazar. Biz kaynak ölçüsünü ve türünü kendimiz belirlemeyiz, projedeki detayı uygularız.
Birkaç pratik not:
- Kolon tabanı: Kolonun altına bir taban levhası kaynaklanır ve bu levha betona ankraj cıvatalarıyla bağlanır. Zemin betonunun buna uygun olup olmadığını mühendisiniz değerlendirir.
- Kaynak ağzı: Kalın parçalarda birleşen kenarlara kaynak ağzı açılır. Kesim kenarını temizleyin, çapak ve pas bırakmayın.
- Çarpılma: Dikişi tek taraftan yoğun çekmek profili eğer. Simetrik ve dengeli kaynak sırası kullanın. Konuyu kaynaklı çelik konstrüksiyon imalatına hazırlık yazımızda ayrıntılı anlattık.
- Boy ve ölçü: Taşıma aracına sığmayan uzun kirişler parça parça üretilir, sahada ekle ekle birleştirilir. Ek yeri projeden belli olmalı.
Yüzey ve koruma
Kapalı ve kuru bir ortamda mezaninin boyası genellikle astar ve üst boyayla yeterli olur. Nemli, dışa açık ya da kimyasal ortamda galvanizli kaplama düşünülür. Yangın direnci gereken yerlerde ayrıca kaplama ya da boya sistemi gerekebilir, bu konuda yönetmeliğe uymak sizin ve mühendisinizin sorumluluğundadır. Siyah, galvaniz ve boya farkı yazımız yüzey seçimini toparlıyor.
Merdiven ve korkuluk
Mezaninin ikinci bir parçası da çıkış yoludur. Merdiven basamağı için baklavalı sac, kirişi için NPU ya da kutu profil kullanılır. Korkuluk yüksekliği ve dolgu aralığı yönetmelikle belirlenmiştir. Korkuluğun el değen kısmında boru, düz hatlı dikmelerde kutu profil seçilir. Kutu profil mi boru mu? yazısı bu seçimi açıklıyor.
İmalat ve montaj
Ölçüler netleştikten sonra profiller testereyle, saclar plazma veya oksijenle kesilir, delikler ve kaynak ağızları hazırlanır. Parçalar fabrikamızda imalat çizimine göre birleştirilir, sahaya numaralanmış halde gider. Sahada saha ekibimiz parçaları yerine yerleştirir ve bağlantıları tamamlar. Kaynaklı imalat ve montaj kapsamımız için çelik konstrüksiyon imalatı sayfasına bakabilirsiniz. Profilleri CNC plazma kesim ve testere kesim hizmetlerimizle ölçüye getiririz.
Sahaya sevkiyatı kendi kamyon ve TIR’larımızla Türkiye’nin her yerine yapıyoruz. Dilerseniz malzemeleri depomuzdan da teslim alabilirsiniz.
Teklif için hazırlayın
Elinizde şunlar varsa teklif süreci hızlanır:
- Statik proje veya profil listesi (kolon, ana kiriş, tali kiriş ve döşeme)
- Kalite (S235JR, S355J2 vb.) ve yüzey beklentisi
- Mezaninin ölçüleri, kat yüksekliği ve montaj adresi
- Montaj isteği: yalnız malzeme mi, imalat mı, saha montajı da mı
Hesap henüz hazır değilse bile kullanım amacını yazın, malzeme tarafında size yön gösterelim. Teklifinizi talebinize ve miktara göre hazırlıyoruz.
Metesan Metalurji teknik içerik
Yazıları standartlara ve haddehane kataloglarına bakarak hazırlıyoruz. Kalite, ölçü ve toleransı teklif verirken sizinle ayrıca netleştiririz.



