Bu yazıda (9)
Kısaca: Boru ağırlığı kg/m = (D − t) × t × 0,02466 formülüyle bulunur; D dış çap, t et kalınlığıdır (mm). 60,3 mm dış çaplı, 3,6 mm et kalınlıklı boru metrede yaklaşık 5,03 kg, 6 metrelik boyu yaklaşık 30,2 kg gelir. Tablodaki ölçüler sahada sık istenen örneklerdir; istediğiniz çap ve et kalınlığında temin ederiz.
Dış çap sabit, iç çap et kalınlığına göre değişir
Boruyu sipariş ederken iki değer yazarsınız: dış çap ve et kalınlığı. İç çap bunlardan çıkar: iç çap = D − 2t. Aynı dış çapta kalın etli boru daha dar bir iç boşluğa sahiptir.
Bu yüzden “2 inç boru” ifadesi tek başına yetmez. 2 inç anma ölçüsü, dış çapı 60,3 mm olan borudur, ama et kalınlığı 2,9 mm de olabilir, 5 mm de. Ağırlık, basınç dayanımı ve akış kesiti bunlara göre değişir.
Ürün sayfamız: dikişli sanayi borusu. Dikişli ile dikişsiz boru arasındaki farkı merak ediyorsanız dikişli ve dikişsiz boru yazımıza bakabilirsiniz.
Ağırlık formülü nereden geliyor
Boru kesiti bir halkadır. Halkanın alanı π × t × (D − t) mm²’dir. Bu alan çelik yoğunluğuyla (7,85 g/cm³) çarpılınca kg/m bulunur:
π × 0,00785 = 0,02466
Böylece formül şu hâle gelir: kg/m = (D − t) × t × 0,02466
Örnek: 48,3 mm dış çaplı, 3,2 mm et kalınlıklı boru için (48,3 − 3,2) = 45,1; 45,1 × 3,2 = 144,32; 144,32 × 0,02466 = 3,56 kg/m. Altı metrelik boy yaklaşık 21,4 kg.
Boru ağırlık hesaplayıcımız aynı formülü kullanır. Dış çapı, et kalınlığını, boyu ve adedi yazarsanız toplam kiloyu görürsünüz.
Dış çap ve et kalınlığı tablosu
Aşağıdaki değerler formülle hesaplanmış nominal ağırlıklardır. İnç karşılığı, sanayide kullanılan anma ölçüsünü gösterir.
| İnç | Dış çap (mm) | Et (mm) | kg/m | 6 m boy (kg) |
|---|---|---|---|---|
| 1/2” | 21,3 | 2,6 | 1,20 | 7,2 |
| 3/4” | 26,9 | 2,6 | 1,56 | 9,3 |
| 1” | 33,7 | 3,2 | 2,41 | 14,4 |
| 1 1/4” | 42,4 | 3,2 | 3,09 | 18,6 |
| 1 1/2” | 48,3 | 3,2 | 3,56 | 21,4 |
| 2” | 60,3 | 3,6 | 5,03 | 30,2 |
| 2 1/2” | 76,1 | 3,6 | 6,44 | 38,6 |
| 3” | 88,9 | 4,0 | 8,38 | 50,2 |
| 4” | 114,3 | 4,5 | 12,19 | 73,1 |
| 5” | 139,7 | 5,0 | 16,61 | 99,7 |
| 6” | 168,3 | 5,0 | 20,14 | 120,8 |
Tablodaki et kalınlıkları örnektir; her çap için farklı et kalınlıklarında da boru temin edilir. Bu yüzden sipariş verirken et kalınlığını mutlaka yazın.
Aynı çap, farklı et kalınlığı
Aynı dış çapta et kalınlığı değiştikçe ağırlık hızla artar. 60,3 mm dış çaplı boru için:
| Et (mm) | kg/m | 6 m boy (kg) |
|---|---|---|
| 2,9 | 4,10 | 24,6 |
| 3,6 | 5,03 | 30,2 |
| 4,0 | 5,55 | 33,3 |
| 5,0 | 6,82 | 40,9 |
Et kalınlığı 2,9 mm’den 5 mm’ye çıktığında ağırlık yaklaşık yüzde 66 artar. Bu fark kamyon yüklemede, askı ve destek hesabında ve kaynak sarfiyatında hissedilir. Ağırlığı yüksek tutmamak için gereğinden kalın et seçmeyin; işlev ve basınç koşulu ne gerektiriyorsa o kalınlığı yazın.
Galvanizli boru
Galvanizli boru, çinko kaplı yüzeyli borudur. Çinko, çeliği paslanmaya karşı korur. Dış mekân, nemli ortam, sera iskeleti, çit ve korkuluk gibi işlerde, boyanmadan uzun süre kullanılacak yerlerde tercih edilir.
Ağırlık hesabı aynıdır, çünkü kaplama kütlesi borunun ağırlığına küçük bir pay ekler. Ön hesapta bunu yok sayabilirsiniz. Kesin tonaj gerekiyorsa kaplama sınıfını ve ölçünün kaplama dahil mi hariç mi olduğunu baştan netleştirin.
İki noktaya dikkat edin:
- Kaynak. Galvanizli boru kaynak edildiğinde çinko yanar, duman çıkar ve kaynak bölgesi korumasız kalır. Havalandırma planlayın, kaynak sonrası bölgeyi boyayla ya da çinko zengini astarla yeniden koruyun.
- Bükme. Büküm yapılacaksa kaplama kalitesi ve yarıçap baştan bildirilmelidir. Ayrıntı için boru ve profil kesim-büküm rehberimize bakın.
Yüzey korunumunun farkını anlamak için siyah, galvaniz ve boya yazımızı okuyabilirsiniz. Çinko kaplamanın nasıl çalıştığı için galvanizli sac rehberimiz da aynı mantığı anlatır.
Dikişli sanayi borusu nerede kullanılır
Dikişli boru, sacın boru biçiminde şekillendirilip uzunlamasına kaynakla kapatılmasıyla üretilir. Kullanım alanları geniştir:
- Konstrüksiyon ve iskelet. Çerçeve, kolon, direk, korkuluk küpeşte.
- Makine ve şase parçaları. Taşıyıcı ayak, kol ve ara bağlantı elemanı.
- Dış mekân yapıları. Çit, sera, tente iskeleti, bariyer.
- Kesim ve işleme. Ölçüye kesilmiş kovan ve tüp parçalar.
Yuvarlak kesit burulmaya ve her yönden eğilmeye eşit davranır. Düz yüzey ve gönye birleşim gereken işlerde kutu profil daha kolaydır; seçim için kutu profil mi boru mu yazımıza göz atın. Ölçü tablosu için kutu profil ağırlık yazımız da hazır.
Ölçüyü doğru okumak
- Dış çapı kumpasla ölçün. Boru üzerindeki “2 inç” etiketi iç çap anlamına gelmez; dış çap 60,3 mm’dir.
- Et kalınlığını uçtan ölçün. Dış yüzeyi dairesel olduğu için kalınlığı ancak boru ucundan okursunuz.
- Boyu yazın. Standart boy genelde 6 metredir. Farklı boy ya da ölçüye kesim gerekiyorsa baştan belirtin.
- Tolerans payını hesaba katın. Et kalınlığı toleransı içinde biraz oynar. İnce etli boruda yüzde olarak sapma büyüktür, ağırlık tablosundan farklı çıkabilir. Ayrıntı için tolerans rehberimizi kullanabilirsiniz.
Kesim ve büküm
Boruyu ihtiyacınıza göre kesip büküyoruz. Ölçüye kesim, açılı kesim ve büküm için boru ve profil kesim hizmetimize bakın. Büyük çaplı boruların kesimi gerekirse testere kesim hizmeti kullanılır.
Teklif için
Siparişte dış çapı, et kalınlığını, boyu, adedi, siyah ya da galvanizli tercihinizi ve kaliteyi yazın. Kaliteyi de (örneğin S235) yazarsanız ürün istediğinizle birebir örtüşür. İstediğiniz çap ve et kalınlığını temin eder, gerekirse özel ölçüde hazırlarız. Ölçünüzü iletin, talebinize özel teklifimizi hazırlayalım; sertifika ve analiz sertifikası istediğinizde ürünle birlikte sunulur.
Metesan Metalurji teknik içerik
Yazıları standartlara ve haddehane kataloglarına bakarak hazırlıyoruz. Kalite, ölçü ve toleransı teklif verirken sizinle ayrıca netleştiririz.
