# St37 ve St52 Çeliği Nedir? S235JR ve S355J2 Karşılıkları, Mukavemet Değerleri

> St37 ve St52 eski DIN adlarıdır; bugünkü karşılıkları S235JR ve S355J2'dir. Akma, çekme değerleri, kalınlık etkisi, kaynak ve doğru seçim rehberi.

- Yayın: 2026-10-19
- Kategori: Standartlar
- Okuma süresi: 5 dk okuma
- Yayıncı: Metesan Metalurji
- URL: https://metesanmetalurji.com.tr/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/st37-st52-celigi-nedir/

**St37 ve St52, eski Alman DIN 17100 standardından kalan yapı çeliği adlarıdır. Bugünkü Avrupa standardında (EN 10025-2) St37-2 yaklaşık S235JR'ye, St52-3 yaklaşık S355J2'ye denk gelir. Adlardaki sayı akmayı değil çekme mukavemetini gösterir: St37 yaklaşık 360, St52 yaklaşık 510 MPa. İkisi de kaynağa uygun, çok kullanılan konstrüksiyon çelikleridir.**

## Adın içindeki sayı

"St", Stahl yani çelik demektir. Sayı, çekme mukavemetinin kgf/mm² cinsinden yaklaşık değeridir: 37 kgf/mm² yaklaşık 360 MPa, 52 kgf/mm² yaklaşık 510 MPa eder (eski standardın asgari değerleri bundan biraz düşüktü). Yeni EN adında ise sayı akma sınırını verir: S235, akma sınırı 235 MPa olan yapı çeliğidir (S = structural). Eski adla yeni adı yan yana koyunca sayıların tutmaması bundandır; ikisi başka büyüklüklere bakıyor.

Sondaki harfler darbe testini gösterir:

- **JR:** 27 J darbe enerjisi, +20 °C'de
- **J0:** 27 J, 0 °C'de
- **J2:** 27 J, -20 °C'de
- **K2:** 40 J, -20 °C'de

Sıcaklık düştükçe çelik kırılganlaşır; J2, JR'a göre soğuğa daha dayanıklı bir belgedir. St52 için S355JR ile S355J2 arasındaki farkı bilirseniz yanlış sipariş vermezsiniz.

## Karşılık tablosu

| Eski ad (DIN 17100) | Yeni ad (EN 10025-2) | Not |
|---|---|---|
| St37-2 / RSt37-2 | S235JR | En yaygın "siyah demir" kalitesi |
| St37-3 | S235J2 | Soğuğa daha dayanıklı |
| St44-2 | S275JR | Ara mukavemet |
| St52-3 | S355J2 | Taşıyıcı, ağır konstrüksiyon |

Karşılıklar yaklaşık eşdeğerdir; eski standart yürürlükten kalktı ve yeni standardın kimyasal ve mekanik sınırları ayrıntıda farklı olabilir. Şartnamede eski ad yazıyorsa, aldığınız çelikte EN adını ve sertifikayı arayın.

## Mekanik değerler

Aşağıdaki değerler EN 10025-2'deki ürün asgarileridir; tasarımda kullanılan Eurocode karakteristik değerleri ayrı bir konudur. Kalınlık arttıkça akma sınırı düşer.

| Kalite | Akma (Re) min, ≤16 mm | Akma, 16-40 mm | Çekme (Rm), 3-100 mm | Uzama (A) |
|---|---|---|---|---|
| S235JR | 235 MPa | 225 MPa | 360-510 MPa | yaklaşık %26 (3-40 mm) |
| S355JR / S355J2 | 355 MPa | 345 MPa | 470-630 MPa | yaklaşık %22 (3-40 mm) |

3 mm'nin altındaki ince ürünlerde S355 için çekme aralığı daha yüksektir (510-680 MPa). Kalınlık 40 mm'yi aştığında akma değeri daha da düşer; mesela S355'te 40-63 mm için asgari değer 335 MPa'dır. Yani "S355 = 355 MPa" cümlesi yalnızca ince kalınlıklar için doğrudur.

Uzama ve darbe değeri boyuna numuneden okunur; enine numunede biraz değişir. Parça kalın levhadan kesiliyorsa ve yük kalınlık yönünde geliyorsa ayrıca dikkat gerekir (Z kaliteleri bunun için var).

## Hangi işte hangisi

**S235JR (St37):** Genel imalatta kullanılır: siyah sac, lama, köşebent, kutu profil, hafif makine şasesi, küçük çerçeve, braket. Burada mukavemet ikinci planda, kaynak ve şekil verme kolaylığı öndedir. Piyasada "siyah sac" denen malzeme çoğunlukla bu sınıftır; ayrıntı için [siyah sac sayfası](/demir-ve-yapi-urunleri/siyah-sac/).

**S355JR / S355J2 (St52):** Taşıyıcı elemanlarda kullanılır: kolon, kiriş, vinç yolu, kamyon ve römork şasesi, kalın levhadan kesilen makine gövdesi ve plakalar. [HEA, HEB ve HEM profiller](/demir-ve-yapi-urunleri/hea-heb-hem-profil/) ile [kalın levha](/celik-urunleri/kalin-levha-sac/) bu kalitede sık istenir. Soğuk iklimde, dinamik yükte ya da kalın kesitte J2 seçilir.

İki kalite arasında karar verirken şunlara bakın: Kesiti mukavemet mi belirliyor, sehim mi? Parça dışarıda, soğukta mı çalışacak? Kalınlık 40 mm'yi geçiyor mu? Kaynak yoğun mu?

## St52 tasarımda ne zaman işe yarar

St52'nin akma sınırı St37'den yaklaşık 1,5 kat yüksektir. Mukavemetin belirleyici olduğu yerde kesiti küçültüp ağırlıktan kazanabilirsiniz. Ama elastisite modülü (E ≈ 210 GPa) iki çelikte de aynıdır. Sehimin ya da burkulmanın belirlediği kirişte çelik sınıfını yükseltmek ne sehimi azaltır ne burkulma yükünü artırır. Yorulma da çoğunlukla kaynak detayına bağlıdır, çelik sınıfına çok az.

Bu yüzden "S355 al, ince al" mantığı her işte tutmaz. Önce hesabın hangi sınır durumda belirleyici olduğuna bakın. Ağırlığı önceden görmek için [sac ağırlık hesaplayıcıyı](/demir-celik-agirlik-hesaplama/sac/) ve [HEA ağırlık hesaplayıcıyı](/demir-celik-agirlik-hesaplama/hea-profil/) kullanabilirsiniz.

## Kaynak

İki sınıf da alaşımsız yapı çeliği olduğu için genelde sorunsuz kaynak edilir. Kaynaklanabilirliği karbon eşdeğeri (CEV) belirler:

CEV = C + Mn/6 + (Cr + Mo + V)/5 + (Ni + Cu)/15

CEV büyüdükçe kaynak bölgesinde sert, gevrek yapı oluşma riski artar. S355 grubunda mangan oranı S235'ten yüksektir (üst sınır yaklaşık %1,60); bu yüzden CEV de yüksektir. Pratik sonuç:

- İnce parçada S235JR: genelde ön ısıtma gerekmez.
- Kalın kesitte (ör. 30 mm üzeri) ya da düşük sıcaklıkta S355: ön ısıtma, düşük hidrojenli elektrot ve kontrollü paso arası sıcaklık gerekebilir.
- Kritik birleşimde proje kaynak prosedürü (WPS) esastır; sahadaki alışkanlığa değil ona uyun.

## Sertifika ve izlenebilirlik

Aynı adla satılan iki çubuk ya da levha her zaman aynı değildir. Yapısal kullanımda kimyasal analiz ve mekanik test sonuçlarını içeren EN 10204 tip 3.1 sertifikası, malzemenin hangi şarjdan geldiğini gösterir. Siparişte kalitenin yanına teslim koşulunu da (+N normalize, +AR haddelenmiş vb.) yazın. S355J2+N gibi normalize teslim, özellikle kalın levhada tane yapısı ve darbe değeri açısından daha güvenilirdir.

CE işaretli yapı elemanlarında malzeme EN 10025-1 kapsamında performans beyanıyla gelir; kamu ya da çelik yapı projelerinde bunu istemek olağandır.

## St37 ve St52 makine çeliği değildir

St37 ve St52, C45, 42CrMo4 gibi makine imalat çelikleriyle aynı kategoride değildir. Yapı çelikleri karbonu düşük tutularak kaynağa ve şekil vermeye, makine çelikleri ise ısıl işlemle yüksek mukavemete göre tasarlanmıştır. Sahada "St52 mil" denir ama bu çoğunlukla ısıl işlemsiz bir yapı çeliğinden yuvarlak çubuk demektir. Dönen mil gibi yorulma yüklü parçada hangi kaliteyi kullanmanız gerektiğini [çelik kalite eşdeğerleri tablosunda](/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/celik-kalite-esdegerleri-tablosu/) karşılaştırabilirsiniz.

## Sık yapılan hatalar

- **Yalnızca "St37" ya da "St52" yazmak.** İkisi de eski ad; JR, J0 ya da J2 yazmazsanız hangi darbe sınıfının geleceği belli olmaz.
- **Sertifika istememek.** Aynı "St52" adıyla farklı kalite gelebilir. Kritik yapıda EN 10204 3.1 sertifikası isteyin.
- **Kalınlıkla akma ilişkisini unutmak.** 50 mm S355 levhayı 355 MPa ile hesaplamak yanlıştır; o kalınlıkta asgari akma daha düşüktür.
- **Sehime bakmadan çelik sınıfını yükseltmek.**
- **Çelik sınıfını yükseltip kaynak prosedürünü eski bırakmak.**

Demirle çeliğin farkını ve sınıflandırmayı [demir ve çelik arasındaki fark](/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/demir-ve-celik-arasindaki-fark-celik-siniflandirmasi/) yazısında anlattık.

## Teklif ve sipariş

Siparişte kaliteyi (S235JR, S355JR, S355J2), ürünü (sac, levha, HEA/HEB vb.), kalınlığı ve ölçüyü, adedi ve gerekiyorsa sertifika tipini yazın. Kalın levhada ölçüye kesim istiyorsanız [oksijen ya da plazma kesim](/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/lazer-plazma-oksijen-kesim-farki/) tercihinizi de ekleyin, süreç kısalır.

Ölçünüzle ve adedinizle bize ulaşın, talebinize özel teklif hazırlayalım. Hangi kalitenin işinize yeteceğinden emin değilseniz projenin yükünü ve çalışma koşullarını kısaca yazın, birlikte bakalım.

## Sık sorulanlar

**St37 hangi çeliğe karşılık gelir?**

St37-2 (RSt37-2), bugünkü Avrupa standardı EN 10025-2'de S235JR'ye karşılık gelir. Adındaki 37, çekme mukavemetinin yaklaşık 37 kgf/mm² (yaklaşık 360 MPa) olmasından gelir. Eski DIN 17100 yerini EN 10025'e bırakmıştır, ama piyasada St37 adı yaşar.

**St52 ile S355JR aynı mıdır?**

Tam değil. St52-3, kalite olarak S355J2'ye yaklaşık karşılık gelir; S355JR ise aynı mukavemette ama darbe testi +20 °C'de yapılan daha gevşek bir alt kalitedir. Darbe sıcaklığı, kaynak ve soğuk ortam beklentisine göre J2 ya da JR seçilir.

**St37 yerine St52 kullanırsam parçayı inceltebilir miyim?**

Yalnızca akma veya çekme mukavemeti belirleyici ise. Elastisite modülü iki çelikte de aynıdır; eğilme sehimi veya burkulma tasarımı belirleyiciyse kalınlığı azaltmak kazandırmaz, sehim aynı kalır. Mukavemet kazancı yorulma ve kaynak ayrıntılarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

**S235JR ve S355JR kaynak edilir mi?**

İkisi de iyi kaynak edilebilir yapı çelikleridir. S235JR genellikle özel önlem gerektirmez. S355 ve kalın kesitlerde karbon eşdeğeri yükselir; ön ısıtma, düşük hidrojenli elektrot ve dikkatli pasoyla çalışmak gerekir. Kalınlık ve soğuk ortam kritik hale gelirse J2 tercih edilir.

## Kaynaklar ve standartlar

- TS EN 10025-1 ve -2: Sıcak haddelenmiş yapı çelikleri, alaşımsız yapı çelikleri teknik teslim koşulları
- DIN 17100 (geçersiz) → EN 10025 karşılaştırma tabloları
- EN 10025-2 mekanik özellik tabloları (S235JR, S355JR, S355J2), çelik üretici veri sayfalarıyla çapraz kontrol edilmiştir

---
Metesan Metalurji · Topçular Mah. Rami Kışla Cad. Topçular Sanayi Sitesi No: 3L-3M, 34055 Eyüpsultan / İstanbul · 0543 613 43 11 · info@metesanmetalurji.com.tr