# Plazma, Oksijen ve Lazer Kesim Farkı: Hangi Kalınlıkta Hangisi?

> CNC plazma, oksijen ve lazer kesimin kalınlık aralığı, ısıdan etkilenen bölge, kenar kalitesi ve malzeme uygunluğu. Metesan CNC plazma ve oksijen kesim yapar.

- Yayın: 2026-10-19
- Kategori: Kesim ve İşleme
- Okuma süresi: 5 dk okuma
- Yayıncı: Metesan Metalurji
- URL: https://metesanmetalurji.com.tr/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/lazer-plazma-oksijen-kesim-farki/

> **Not:** Lazer bu yazıda yalnızca genel teknik bilgi olarak karşılaştırılır. Kalın ve orta kesitte işinizi CNC plazma ve CNC oksijen kesimle yapıyoruz.

**Üç yöntemi kabaca kalınlık ayırır: ince ve orta sacda lazer, orta ve kalın iletken metalde plazma, çok kalın karbon çeliğinde oksijen kesim. Isıdan etkilenen bölge lazerde en dar, oksijende en geniştir. Kesin kalınlık sınırı makinenin gücüne, gaza ve malzemeye göre değişir; aşağıdaki aralıklar genel kabul gören yaklaşık değerlerdir.**

## Üç yöntem nasıl çalışır

**Lazer.** Odaklanmış ışın malzemeyi eritir ya da buharlaştırır, yardımcı gaz erimiş metali kesikten üfler. Işın çok küçük bir noktaya toplandığı için kesik dardır ve çevreye az ısı yayılır. Sac işlemede çoğunlukla fiber lazer kullanılır.

**Plazma.** Gaz, elektrik arkıyla çok yüksek sıcaklığa getirilir ve dar bir nozuldan plazma jeti olarak fışkırır. Jet iletken metali eritir ve üfler; bu yüzden malzemenin elektriği iletmesi gerekir.

**Oksijen kesim.** Çelik, yaklaşık 900 °C'lik ateşleme sıcaklığına (kırmızı kora) kadar ön ısıtılır, sonra saf oksijen jeti demiri yakar. Kesmeyi bu yanma yapar, alev yalnızca başlatır. Bu yüzden yöntem yanabilen demir esaslı malzemelerle sınırlıdır.

## Karşılaştırma tablosu

| Konu | Lazer | Plazma | Oksijen |
|---|---|---|---|
| Tipik kalınlık | İnce-orta sac; yüksek güçte daha kalına çıkar | Orta-kalın | Kalın ve çok kalın |
| Isıdan etkilenen bölge | En dar | Orta | En geniş |
| Kenar kalitesi | En temiz, dik | İyi; hafif eğim olabilir | Kalında düzgün, ince sacda kötü |
| Kesik genişliği | En dar | Orta | Geniş |
| Çarpılma riski | En düşük | Orta | İnce sacda yüksek |
| Malzeme | Çelik, paslanmaz, alüminyum; fiber ile bakır ve pirinç | Tüm iletken metaller | Yalnız karbon ve düşük alaşımlı çelik |
| İkincil işlem ihtiyacı | En az | Bazen kenar taşlama | Çoğu zaman kenar ve curuf temizliği |

## Hangi kalınlıkta hangisi

Kaynaklar sayılarda birbirinden biraz ayrılır, çünkü makine gücü, gaz ve kalite beklentisi sınırı kaydırır. Genel kabul şöyle:

- **Yaklaşık 6 mm ve altı:** Hız, kenar kalitesi ve çarpılma açısından lazer önde.
- **Yaklaşık 6-20 mm:** Lazerle plazma birbirine yakındır. Yüksek güçlü fiber lazerler 20 mm'nin üstüne, hatta daha kalına çıkabilir (bazı sistemler 40 mm civarını bildirir); plazma bu aralıkta hızlıdır. Kenar kalitesi ve hassasiyet önemliyse lazer, hız önemliyse plazma.
- **Yaklaşık 20-50 mm:** Plazma ağır basar. Kalınlaştıkça kesik dikliği ve kenar düzgünlüğü zayıflar, oksijen kesim devreye girer.
- **Yaklaşık 50 mm üstü ve çok kalın levha:** Oksijen kesim. Plazma ekipmanı yapanlar yaklaşık 80 mm'ye kadar kesebildiğini söyler, ama çok kalında oksijen hem daha uygun hem daha kontrollüdür.

Bunlar kesin sınır değil, başlangıç noktasıdır. Aynı malzemede "kesilebilir" ile "istediğiniz kenar kalitesinde kesilebilir" aynı şey değildir; ikincisi hep daha dar bir kalınlık bandıdır. Kendi kalınlığınızda hangi sınıf kenarın çıktığını talep verirken sorun.

## Isıdan etkilenen bölge (ITAB)

Kesim ısısı yalnız kesik çizgisinde kalmaz, kenardan içeri birkaç yüz mikron ile birkaç mm arasında ilerler. Bu şeritte çelik ısınıp hızla soğur, mikro yapı ve sertlik değişir. Sonuçları:

- Kenarda sertleşme. Sonradan talaş almak ya da delmek zorlaşabilir.
- Çarpılma. İnce, uzun ve çok kesikli parçalarda belirgindir.
- Kaynakta gözenek. Azot gazıyla plazma kesilmiş kenar kaynakta gözenek yapabilir; kaynaktan önce kenarı hafifçe taşlamak olağan uygulamadır.

Kaynak ya da talaşlı işleme için pay bırakırsanız ısıdan etkilenen bant sonradan alınıp gider. Hardox gibi yüksek mukavemetli aşınma çeliklerinde, özellikle kalın kesitte, kesim yöntemi ve soğuma koşulu için malzemenin üretim kılavuzuna bakın.

## Kenar kalitesi ve ISO 9013

Termal kesim kalitesi TS EN ISO 9013 ile sınıflandırılır; yüzey pürüzlülüğü, kesik yüzeyinin dikliği ve eğimi gibi ölçütler vardır. Çizime "temiz kesim" yerine "kenar kalitesi sınıfı" yazmak çok daha nettir. Hangi sınıfın hangi yöntemle ve kalınlıkta tutturulabildiğini talep verirken kesimi yapana sorun.

## Yöntem seçerken neye bakılır

Yöntemi yalnızca kesim hızına bakarak seçmeyin. Bitmiş parçaya şunlar girer:

1. **Kesim süresi.** İnce sacda lazer hızlıdır; kalınlaştıkça hız düşer, oksijen ve plazma öne geçer.
2. **Sarf malzeme ve gaz.** Her yöntemin ayrı kalemi var: lazer gazı, plazma sarfı, yakıt ve oksijen.
3. **Fire ve yerleşim.** Dar kesik parçaları sık dizmenizi sağlar, sacdan daha az fire verir.
4. **İkincil işlem.** Çapak alma, taşlama, düzeltme, talaşlı işleme. Kesimde kazandığınız süre burada geri gidebilir.

Yani karşılaştırılacak şey kesim süresi değil, bitmiş parçadır. 12 mm'lik bir braketi plazmayla kestirip kenarını taşlamak ile lazerle kestirip doğrudan boyamak aynı işin iki ayrı yoludur.

## Çizim ve dosya hazırlama

- **Format:** DXF ya da DWG; 1:1 ölçek, milimetre.
- **Kapalı konturlar:** Her parça kapalı olmalı. Açık uç kesim programında hata verir.
- **Çift çizgi:** Üst üste binen çizgileri silin, yoksa aynı kenar iki kez kesilir.
- **Ölçü, yazı, eksen çizgileri:** Ayrı katmana alın ya da silin.
- **Yaylar ve daireler:** Mümkünse gerçek yay olarak çizin, küçük parçalara bölünmüş çokgen yapmayın.
- **Delik çapı:** Kalınlığa göre minimum çap vardır. Kalın sacda küçük delik kötü çıkar; lazerde bu sınır daha esnektir, plazma ve oksijende büyüktür.
- **Parçalar arası mesafe:** Köprü ve yerleşim için pay bırakın.
- **Yazılacaklar:** Malzeme cinsi (S235JR, S355J2, paslanmaz; bkz. [St37 ve St52 yazısı](/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/st37-st52-celigi-nedir/)), kalınlık, adet ve parçanın boyanacağı mı kaynaklanacağı mı.

Parçaların toplam ağırlığını önceden görmek için [sac ağırlık hesaplayıcıyı](/demir-celik-agirlik-hesaplama/sac/) kullanabilirsiniz.

## Malzemeye göre seçim

- **Karbon çelik (S235, S355 vb.):** Üç yöntemle de kesilir; kalınlık ve kenar beklentisi belirler.
- **Paslanmaz çelik:** Lazer ve plazma. Oksijen kesim çalışmaz. Lazerde azotla kesilirse kenar oksitsiz ve parlak olur; kaynak ve görünen yüzeyde bu tercih edilir.
- **Alüminyum:** Lazer ve plazma. Yansıttığı için eski lazerlerde sorun çıkardı, fiber lazerle rahatladı.
- **Bakır ve pirinç:** Fiber lazer ve plazma; yansıtıcı oldukları için parametre ayarı hassastır.
- **Aşınma çelikleri:** Yöntemi malzemenin kılavuzuna göre seçin; özellikle kalın kesitte ısı girdisi sertliği düşürebilir.
- **Galvanizli sac:** Kesim kenarında çinko yanar, kenar korumasız kalır. Nemli ortamda kenarı boyayın ya da soğuk galvaniz sürün.

## Sık yapılan hatalar

- Her kalınlığı lazerle kestirmeye çalışmak, ya da kalın levhayı plazmayla kestirip dik kenar beklemek.
- İnce sacı oksijenle kestirip çarpılmaya şaşırmak.
- Paslanmaz çeliğin oksijenle kesileceğini sanmak.
- Plazma kesilmiş kenarı hazırlamadan kaynaklamak.
- Dosyada ölçü yazısı, çift çizgi ya da açık kontur bırakmak.
- Malzemeyi yazmamak: aynı kalınlıkta paslanmaz, alüminyum ve karbon çelik farklı ayar ister.

Kesime çizim göndereceksiniz, [plazma ve oksijen kesim için DXF dosyası hazırlama](/demir-celik-urunleri-blog-yazilari/dxf-dosyasi-hazirlama-lazer-plazma-kesim/) rehberine bakın.

## Plazma ve oksijen kesimimiz

**CNC plazma kesim** ve **CNC oksijen kesim** yapıyoruz. Parçanızı ölçüye getirmek isterseniz [CNC plazma kesim](/hizmetler/plazma-kesim/) ve [CNC oksijen kesim](/hizmetler/oksijen-kesim/) sayfalarımıza bakabilirsiniz. Kalın parçalarda [kalın levha sac](/celik-urunleri/kalin-levha-sac/) ile ölçüye kesimi birlikte alabilirsiniz. Kalınlığın ve yöntemin uyup uymadığını her işte ayrıca konuşuruz.

Çiziminizi (DXF), malzeme cinsini, kalınlığı ve adedi bize iletin; plazmanın mı oksijenin mi işinize uyduğuna birlikte bakalım ve size özel teklif hazırlayalım.

## Sık sorulanlar

**Lazer, plazma ve oksijen kesim arasındaki temel fark nedir?**

Üçü de ısıyla keser. Lazer ince-orta sacda en dar kesim ve en az ısı etkisiyle en temiz kenarı verir. Plazma, iletken metalde orta-kalın kesitte hızlıdır. Oksijen kesim yalnızca karbon ve düşük alaşımlı çelikte çalışır ve çok kalın levhada tercih edilir.

**Paslanmaz çelik oksijenle kesilebilir mi?**

Hayır. Oksijen kesim, demirin oksijenle yanma reaksiyonuna dayanır. Paslanmaz çelikte krom oksit tabakası bu reaksiyonu engeller. Paslanmaz, alüminyum ve bakır için lazer ya da plazma kullanılır; kalınlık ve kenar beklentisi hangisinin seçileceğini belirler.

**Hangi kesim yöntemi ısıdan en az etkilenir?**

Sıralama şöyledir: lazer en az, plazma orta, oksijen en çok ısı etkisi bırakır. Nedeni, enerjinin ne kadar küçük bir noktaya toplandığı ve kesim hızıdır. Isı etkisini çarpılma ve kenarda sertleşme olarak görürsünüz; ince sacda fark daha belirgindir.

**Kesim için çizim dosyası nasıl hazırlanmalı?**

Dosyayı DXF veya DWG olarak, 1:1 ölçekte ve milimetre biriminde gönderin. Parça konturları kapalı olsun, üst üste çizgi ve ölçü yazıları silinsin. Malzeme cinsi, kalınlık ve adet ayrıca yazılsın; delik ve iç kontur toleransları belirtilsin.

## Kaynaklar ve standartlar

- Plazma kesim ekipmanı teknik kılavuzları: kesim süreci seçimi ve genel kalınlık aralıkları
- Oksijen ve plazma kesim karşılaştırma kılavuzları (ısıdan etkilenen bölge ve uygulama)
- TS EN ISO 9013: Termal kesim, kesim kalitesi sınıflandırması ve geometrik ürün özellikleri
- Aşınma çeliği kesim kılavuzları (kesim yöntemlerine göre ısıdan etkilenen bölge)
- Sektör yayınlarında plazma, oksijen ve lazer kesim yöntemlerinin karşılaştırması

---
Metesan Metalurji · Topçular Mah. Rami Kışla Cad. Topçular Sanayi Sitesi No: 3L-3M, 34055 Eyüpsultan / İstanbul · 0543 613 43 11 · info@metesanmetalurji.com.tr